บทพิสูจน์หาดใหญ่: รัฐบาลยันพร้อมรับมือน้ำท่วม สวนทางความกังวลคนในพื้นที่

ฝนที่ตกหนักต่อเนื่องในอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ไม่เพียงทิ้งน้ำท่วมขังบนผิวถนน แต่ยังปลุกความกังวลของชาวบ้านให้ตื่นขึ้นอีกครั้ง ภาพความเสียหายจากน้ำท่วมใหญ่เมื่อปีก่อนยังติดตา สำหรับพ่อค้าแม่ค้าและผู้คนในตัวเมือง ทุกเซนติเมตรที่น้ำเอ่อล้นท่อระบายน้ำหมายถึงความไม่แน่นอนในชีวิตประจำวันและภาระค่าใช้จ่ายที่อาจตามมา ท่ามกลางบรรยากาศตึงเครียด นายกรัฐมนตรีอนุทิน ชาญวีรกูล ออกมาสยบความกังวล โดยยืนยันว่าหน่วยงานรัฐเตรียมพร้อมอย่างเต็มที่เพื่อบริหารจัดการน้ำท่วมในอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา พร้อมแสดงความมั่นใจว่าหาดใหญ่สามารถรับมือภัยน้ำท่วมรอบนี้ได้อย่างแน่นอน

ทว่าถ้อยแถลงดังกล่าวไม่อาจคลายความกังวลของผู้คนได้ทั้งหมด เพราะในค่ำคืนวันอังคาร ถนนบางสายในเขตอำเภอหาดใหญ่เริ่มมีน้ำท่วมขังให้เห็น ภาพน้ำท่วมบนผิวทางตามรายงานของ Aswin Pakkawan Authorities กลายเป็นเครื่องเตือนใจว่า คำยืนยันเรื่องความพร้อมกำลังเผชิญบททดสอบจริง สิ่งที่ชาวบ้านกังวลไม่ใช่กรอบนโยบายกว้างๆ แต่เป็นเรื่องเฉพาะหน้า เช่น คืนนี้ต้องขนของขึ้นชั้นสองหรือไม่ กระสอบทรายที่วางไว้จะกั้นน้ำอยู่หรือไม่ และพรุ่งนี้จะเปิดร้านค้าขายได้ตามปกติหรือไม่

สัญญาณจากส่วนกลางกับบททดสอบบนผิวถนน

การส่งสัญญาณจากกรุงเทพฯ ผ่าน PM Authorities และกลไกของรัฐบาล มุ่งสกัดความตื่นตระหนกและแสดงการสั่งการที่ฉับไว เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายซ้ำรอยปีก่อน ทว่าในทางปฏิบัติ การแก้ปัญหาน้ำท่วมเมืองไม่ได้จบลงแค่คำสั่งบนกระดาษ บทวิเคราะห์จาก World Bank Blogs เรื่องการจัดการความเสี่ยงอุทกภัยในเขตเมืองระบุว่า เมืองใหญ่ที่ต้องรับมือกับมวลน้ำมหาศาลจำเป็นต้องผสานระบบระบายน้ำ เครื่องสูบน้ำ และระบบเตือนภัยเข้าด้วยกันอย่างแม่นยำ หากจุดใดจุดหนึ่งสะดุด ความพร้อมที่ประเมินไว้ล่วงหน้าก็แทบไม่มีความหมายต่อชาวบ้านที่เห็นน้ำไหลเข้าบ้าน

สอดคล้องกับรายงานจากโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP - UN Environment Programme) เรื่องแนวทางรับมือความเสี่ยงอุทกภัย ที่ชี้ว่าสภาพอากาศแปรปรวนและคาดเดายากกำลังผลักให้โครงสร้างพื้นฐานทั่วโลกต้องแบกรับภาระเกินขีดจำกัด ไม่ต่างจากที่ The Washington Post สะท้อนปัญหาในระบบรถไฟใต้ดินของมหานครนิวยอร์กที่ต้องรับมือน้ำหลากฉับพลัน หรือรายงานของ The Washington Post เรื่องน้ำท่วมที่ลุกลามไปยังพื้นที่แห้งแล้งที่สุดในโลก ปรากฏการณ์เหล่านี้ตอกย้ำว่า เมื่อฝนตกหนักต่อเนื่อง การพึ่งพาเพียงท่อและคลองระบายน้ำแบบเดิมอาจไม่เพียงพออีกต่อไป

ความพร้อมที่ต้องวัดด้วยระดับน้ำ

แม้ฝ่ายบริหารจะยืนยันว่าหาดใหญ่รับมือได้ แต่บทเรียนจากปีก่อนทำให้ชาวสงขลาไม่อาจนิ่งนอนใจ ความเสียหายจากอุทกภัยไม่ได้จำกัดอยู่แค่วันที่น้ำท่วมขัง แต่ยังกระทบรายได้ตลอดทั้งเดือน ค่าใช้จ่ายซ่อมแซมบ้านเรือน และความชะงักงันของย่านการค้าที่เป็นหัวใจของภาคใต้ ความเชื่อมั่นของชาวบ้านจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับคำแถลงข่าว แต่อยู่ที่ว่าเครื่องสูบน้ำในแต่ละจุดจะผลักดันน้ำลงคลองธรรมชาติได้เร็วแค่ไหน ก่อนมวลน้ำจะทะลักเข้าย่านเศรษฐกิจ

บทสรุปของสถานการณ์น้ำท่วมหาดใหญ่รอบนี้ จึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับคำยืนยันความพร้อมของนายกรัฐมนตรีอนุทิน ชาญวีรกูล แต่อยู่ที่ว่าเจ้าหน้าที่จะควบคุมระดับน้ำบนถนนในอำเภอหาดใหญ่ไม่ให้เอ่อล้นซ้ำสองได้จริงหรือไม่ หากระบบระบายน้ำทำงานได้ตามแผน คำว่าพร้อมอย่างเต็มที่ก็จะกลายเป็นเกราะคุ้มกันเมือง แต่หากฝนยังกระหน่ำและน้ำเริ่มขยายวงกว้าง ถ้อยแถลงสร้างความมั่นใจจากส่วนกลางก็จะกลายเป็นเพียงคำปลอบใจที่สวนทางกับความเป็นจริงที่ชาวบ้านต้องเผชิญ