BOJ เตือนภัยตลาด AI เสี่ยงช็อกรุนแรง หวั่นลามฉุดระบบการเงินญี่ปุ่นและเขย่าเสถียรภาพสถาบันการเงิน
จับตางบดุลแบงก์พาณิชย์เชื่อม NBFIs ต่างแดน ผวาฟองสบู่แตกควบคู่ภัยไซเบอร์คุกคามสภาพคล่อง
สิงคโปร์
ธนาคารกลางญี่ปุ่น หรือ BOJ ออกโรงเตือนในวันศุกร์ถึงความเสี่ยงระลอกใหม่ที่กำลังก่อตัวขึ้น โดยระบุว่ากระแสปัญญาประดิษฐ์ (AI) อาจส่งผลให้ตลาดทุนเผชิญแรงกระแทกอย่างฉับพลัน พร้อมชี้ว่าภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่ซับซ้อนขึ้นกำลังกลายเป็นอีกหนึ่งชนวนเหตุ ที่อาจกระทบต่อเสถียรภาพของระบบธนาคารพาณิชย์ในประเทศ
แม้ภาพรวมระบบการเงินของญี่ปุ่นจะยังไม่มีสัญญาณความไม่สมดุลขนานใหญ่ แต่ราคาหุ้นและสินทรัพย์ที่พุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องถือเป็นจุดเปราะบางสำคัญ สภาพแวดล้อมที่ต้นทุนทางการเงินยังอยู่ในระดับต่ำ บีบให้สถาบันการเงินต้องแสวงหาผลตอบแทนในระดับที่สูงขึ้นเพื่อพยุงส่วนต่างกำไร
ช่องทางเชื่อมโยงผ่าน NBFIs ต่างแดน
จุดที่น่ากังวลไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการถือครองหุ้นเทคโนโลยีในประเทศ แต่หัวใจสำคัญอยู่ที่การปล่อยกู้ของระบบธนาคารพาณิชย์ญี่ปุ่นให้แก่สถาบันการเงินที่ไม่ใช่ธนาคารในต่างแดน หรือ NBFIs การเชื่อมโยงข้ามพรมแดนนี้ทำให้งบดุลของภาคธนาคารญี่ปุ่นเปิดรับแรงกระเพื่อมจากตลาดโลก หากมูลค่าหุ้นกลุ่มเทคโนโลยีและ AI ที่ถูกประเมินไว้สูงเกินจริง (Overvalued) ปรับฐานลงอย่างรวดเร็ว แรงกดดันย่อมส่งผ่านกลุ่ม NBFIs กลับมายังสถาบันการเงินในประเทศอย่างเลี่ยงไม่ได้
สัญญาณเตือนจากโตเกียวสอดรับกับท่าทีของสถาบันการเงินชั้นนำระดับโลก โดยธนาคารกลางอังกฤษ (Bank of England) ระบุว่ากระแสบูมของ AI อาจจุดชนวนความผันผวนรุนแรงในตลาดทุน ขณะที่ IMF ชี้ให้เห็นถึงความเสี่ยงจากการชะลอตัวของกระแส AI ร่วมกับการพุ่งขึ้นของอัตราผลตอบแทนพันธบัตร ส่วนธนาคารกลางออสเตรเลีย (RBA) ย้ำชัดว่าตลาดที่มีการประเมินมูลค่าสูงเกินความเป็นจริง กำลังสุ่มเสี่ยงต่อการเผชิญการปรับฐานลงอย่างหนัก
ภัยไซเบอร์กับความเปราะบางของโครงสร้างพื้นฐาน
นอกจากความเสี่ยงด้านการประเมินมูลค่าสินทรัพย์แล้ว BOJ ยังเน้นย้ำถึงภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่ทวีความรุนแรงควบคู่ไปกับการขยายตัวของเทคโนโลยี AI ความเสียหายเชิงระบบไม่ได้เป็นเพียงข้อกังวลทางทฤษฎี แต่เป็นโจทย์เร่งด่วนในการบริหารความต่อเนื่องทางธุรกิจ เมื่อระบบการเงินพึ่งพาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลมากขึ้น ช่องโหว่เพียงจุดเดียวอาจลุกลามจนสร้างความเสียหายต่อสภาพคล่องได้ทันที
คำถามสำคัญสำหรับภาคธนาคารของญี่ปุ่นเวลานี้ คือทุนสำรองและกันชนที่มีอยู่จะเพียงพอรองรับแรงเหวี่ยงสองด้านพร้อมกันได้หรือไม่ ทั้งการปรับฐานของสินทรัพย์เสี่ยงทั่วโลกที่ส่งผ่าน NBFIs และความเปราะบางของระบบดิจิทัล ท่ามกลางภาวะที่พอร์ตสินเชื่อยังพึ่งพาตลาดต่างประเทศสูง
แหล่งที่มา
จดหมายข่าว
แปซิฟิก เดลี
บทสรุปคัดสรรจากไทย เอเชีย-แปซิฟิก และทั่วโลก