แสงเทียนบนเกาะแกรนวิลล์ กับคุณค่า ‘วันแห่งความตาย’ ในมุมมองชาวละติน
เทศกาลละตินอเมริกันในแวนคูเวอร์ชี้ให้เห็นว่า วันแห่งความตายไม่ใช่ฮาโลวีนจำแลง แต่คือการรำลึกถึงบรรพชนอย่างอบอุ่น
เมื่อลมหนาวพัดเข้าสู่ชายฝั่งแปซิฟิก โลกตะวันตกมักเตรียมรับเทศกาลฮาโลวีน (Halloween) ด้วยขบวนพาเหรดชุดภูตผีและความสยองขวัญ ทว่าบนเกาะแกรนวิลล์ (Granville Island) บรรยากาศกลับอบอวลด้วยจิตวิญญาณอีกรูปแบบหนึ่ง แผ่นกระดาษฉลุลายปลิวไหวเคียงข้างหัวกะโหลกน้ำตาลและโคมไฟที่ได้แรงบันดาลใจจากลากาตรินา (Catrina-inspired) ที่นี่ไม่ใช่แดนแห่งความหวาดกลัว หากเป็นพื้นที่เปิดรับดวงวิญญาณผู้ล่วงลับกลับคืนสู่อ้อมกอดของครอบครัว
Daily Hive Vancouver รายงานว่า เทศกาล Latin American Heritage Month (LAHM) หวนกลับมาจัดขึ้นอีกครั้งระหว่างเดือนตุลาคม (Oct) ถึงพฤศจิกายน (Nov) เพื่อเชื่อมโยงผู้คนผ่านดนตรี อาหาร ศิลปะ และวรรณกรรม หนึ่งในหมุดหมายสำคัญคือการร่วมเฉลิมฉลองวันแห่งความตาย (DAY OF THE DEAD) หรือมูเอร์โตส (Muertos) บนเกาะแกรนวิลล์ ผ่านกิจกรรมเวิร์กช็อปที่เปิดโอกาสให้ผู้คนได้สัมผัสวัฒนธรรมเม็กซิกัน (Mexican) ประเพณีดั้งเดิม และการจัดโต๊ะบูชาออฟเรนดาเพื่อรำลึกถึงผู้ล่วงลับ
มากกว่าปาร์ตี้หน้ากาก: เมื่อความตายไม่ใช่สิ่งต้องห้าม
สังคมร่วมสมัยมักมองประเพณีของชาวเม็กซิโก (Mexico) ผ่านสายตาของความบันเทิง หลายคนคิดว่าหัวกะโหลกหลากสีเป็นเพียงแฟชั่นช่วงปลายปี หรือมองว่าเป็นเพียงฮาโลวีนอีกรูปแบบหนึ่ง ทว่าเบื้องหลังสัญลักษณ์เหล่านี้คือโลกทัศน์ที่มองว่าความตายเป็นธรรมดาของชีวิต ไม่ใช่จุดจบที่ต้องหวาดผวา กิจกรรมประดิษฐ์แท่นบูชาและโคมไฟกาตรินาจึงทำหน้าที่เชื่อมโยงให้คนต่างวัฒนธรรมหันกลับมาทบทวนความผูกพันที่มีต่อผู้จากไป
จุดตัดที่น่าสนใจอยู่ตรงนี้ ขณะที่สังคมเมืองมักเก็บงำความสูญเสียไว้ในมุมเงียบของโรงพยาบาลหรืองานศพ ชุมชนละตินอเมริกา (Latin America) กลับนำความอาลัยออกมาจัดวางกลางพื้นที่สาธารณะ เปลี่ยนความเศร้าให้กลายเป็นบทเพลงและงานศิลปะร่วมกัน
การคงอยู่ของรากเหง้าในดินแดนพหุวัฒนธรรม
การรวมตัวของชาวละตินอเมริกาจึงไม่ใช่แค่การจัดแสดงวัฒนธรรมเพื่อดึงดูดผู้มาเยือน หากแต่เป็นเวทีสืบทอดตัวตนท่ามกลางกระแสโลกาภิวัตน์ที่มักลดทอนขนบดั้งเดิมให้กลายเป็นเพียงสินค้า เทศกาล LAHM พยายามเก็บรักษารายละเอียดและความหมาย ตั้งแต่ลายฉลุกระดาษไปจนถึงสัญลักษณ์โบราณ เพื่อส่งต่อให้คนรุ่นใหม่
กิจกรรมเหล่านี้สะท้อนว่า สังคมสมัยใหม่อาจหลงลืมวิธีรำลึกถึงความสูญเสียอย่างเปี่ยมชีวิตชีวา พร้อมทิ้งคำถามชวนคิดว่า เมื่อแสงเทียนบนแท่นบูชามอดดับลง ความเข้าใจระหว่างผู้คนต่างที่มาจะหยั่งรากต่อไปได้เพียงใด
แหล่งที่มา
จดหมายข่าว
แปซิฟิก เดลี
บทสรุปคัดสรรจากไทย เอเชีย-แปซิฟิก และทั่วโลก