เดิมพันการทูตแปซิฟิก ดึงอิสราเอลเป็นหุ้นส่วน แลกต้นทุนความชอบธรรม

Pacific Islands Forum กำลังเผชิญแรงกดดันภายในอย่างหนัก หลังกลุ่มอดีตผู้นำและบุคคลสำคัญในภูมิภาคออกมาเรียกร้องให้ทบทวนและยกเลิกข้อตกลงความเป็นหุ้นส่วนกับอิสราเอล โดยระบุชัดเจนว่าการตัดสินใจครั้งนี้สวนทางกับคุณค่าพื้นฐานที่ประชาคมเกาะแปซิฟิกยึดถือมาโดยตลอด

กลุ่ม Pacific Elders' Voice (PEV) ซึ่งรวบรวมอดีตผู้นำและบุคคลสำคัญระดับสูง ออกแถลงการณ์ท้วงติงว่า การรับอิสราเอลเข้าเป็นหุ้นส่วนของ Forum ขัดแย้งกับพันธกรณีของภูมิภาคด้านสิทธิมนุษยชน สิทธิในการกำหนดอนาคตตนเอง และกฎหมายระหว่างประเทศ ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นจากความกังวลต่อสถานการณ์ความขัดแย้งรุนแรงใน Gaza รวมถึงการขยายถิ่นฐานของชาว Israeli ในดินแดน West Bank ซึ่งถูกนานาชาติตั้งคำถามเรื่องความชอบธรรมทางกฎหมายมาอย่างต่อเนื่อง

ความย้อนแย้งต่อจุดยืนสิทธิชนพื้นเมือง

สำหรับกลุ่มประเทศหมู่เกาะแปซิฟิก การต่อสู้เพื่อสิทธิในการกำหนดชะตากรรมตนเองและการต่อต้านลัทธิล่าอาณานิคม ไม่ใช่วาทกรรมนามธรรมบนโต๊ะเจรจา แต่เป็นประวัติศาสตร์ร่วมและข้อเรียกร้องที่ยังดำเนินอยู่จริง ทั้งใน Bougainville, West Papua, French Polynesia และ Kanaky New Caledonia ที่ประชาชนยังคงเดินหน้าผลักดันสิทธิในการปกครองตนเอง

การที่ Pacific Islands Forum หันไปผูกสัมพันธ์อย่างเป็นทางการกับอิสราเอล จึงสร้างความลักลั่นเชิงนโยบายอย่างเลี่ยงไม่ได้ กลุ่ม Pacific Elders ชี้ว่าการตัดสินใจนี้บั่นทอนความน่าเชื่อถือทางการทูต หากแปซิฟิกต้องการเรียกร้องความเป็นธรรมให้ชนพื้นเมืองของตนเอง แต่กลับนิ่งเฉยต่อข้อกล่าวหาเรื่องการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศใน Gaza และ West Bank นัยของจุดยืนที่เคยหนักแน่นย่อมลดทอนคุณค่าลงไปทันที

ผลประโยชน์เฉพาะหน้าที่ต้องแลกด้วยความน่าเชื่อถือ

ในแง่ยุทธศาสตร์ Forum อาจหวังผลประโยชน์รูปธรรมจากความร่วมมือทางเทคนิค ความมั่นคง หรือความช่วยเหลือเพื่อการพัฒนา ทว่าคำถามสำคัญคือใครต้องเป็นฝ่ายแบกรับต้นทุนจากข้อตกลงนี้

กลุ่มผู้นำอาวุโสสะท้อนว่า สิ่งที่กำลังร่อยหรอไปคือพลังต่อรองและความชอบธรรมของกลุ่มประเทศเกาะขนาดเล็กบนเวทีอย่าง United Nations เพราะที่ผ่านมา ชาติเกาะในแปซิฟิกยืนหยัดในเวทีโลกได้ด้วยเอกภาพและหลักกฎหมายระหว่างประเทศ หากองค์กรกลางของภูมิภาคยอมประนีประนอมหลักการสิทธิมนุษยชนเพื่อแลกกับความร่วมมือทวิภาคี ผลกระทบย่อมตกอยู่กับประชาชนและการเคลื่อนไหวในท้องถิ่นที่ต้องสูญเสียพันธมิตรทางอุดมการณ์ที่หนักแน่นไป

ข้อเรียกร้องจาก Pacific Elders' Voice ได้นำพา Pacific Islands Forum ไปสู่ทางสองแพร่งที่ยากจะหาจุดรอมชอม ข้อตกลงนี้เปิดแผลความขัดแย้งระหว่างการแสวงหาผลประโยชน์เฉพาะหน้ากับการรักษาจุดยืนดั้งเดิม และตราบใดที่สถานการณ์ใน Gaza และ West Bank ยังไร้ข้อยุติ การคงอยู่ของสัญญาหุ้นส่วนนี้ย่อมขึ้นอยู่กับว่า ผู้นำปัจจุบันของแปซิฟิกพร้อมจะจ่ายต้นทุนความน่าเชื่อถือทางการเมืองระหว่างประเทศต่อไปหรือไม่