IHI ปะทะคู่แข่งเกาหลีใต้ ชิงตลาดโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ต่างแดน

ความต้องการโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ในตลาดต่างประเทศกำลังพุ่งสูงขึ้นอย่างชัดเจน และสมรภูมินี้กลายเป็นการเผชิญหน้าโดยตรงระหว่างสองมหาอำนาจแห่งเอเชียตะวันออก เมื่อบริษัท IHI ของญี่ปุ่นต้องเร่งเครื่องประชันกับคู่แข่งจากเกาหลีใต้ เพื่อคว้าสัญญาก่อสร้างและจัดส่งชิ้นส่วนสำหรับโครงการโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ในต่างแดน ตามรายงานของ Nikkei Asia

การแข่งขันครั้งนี้สะท้อนสัญญาณทางเศรษฐกิจที่ตรงไปตรงมา ตลาดพลังงานทั่วโลกกำลังเผชิญแรงกดดันสองด้านพร้อมกัน ทั้งการควบคุมการปล่อยก๊าซเรือนกระจกและความจำเป็นในการรักษาเสถียรภาพระบบไฟฟ้าสำหรับภาคอุตสาหกรรม โรงไฟฟ้านิวเคลียร์จึงกลับมาเป็นตัวเลือกสำคัญของหลายประเทศที่ต้องการกำลังการผลิตขนาดใหญ่และต่อเนื่อง ทว่าผู้รับเหมาและผู้ผลิตชิ้นส่วนหนักที่พร้อมดำเนินงานตามมาตรฐานความปลอดภัยสูงสุดกลับมีอยู่อย่างจำกัดในตลาดโลก

แรงจูงใจที่ผลักดันให้ IHI รุกตลาดต่างประเทศนั้นสัมพันธ์กับความเปลี่ยนแปลงในบ้านเกิดอย่างไม่อาจแยกขาด ตลาดในญี่ปุ่นมีเพดานการเติบโตจำกัดจากขั้นตอนการอนุมัติและการปรับโครงสร้างพลังงานหลังเหตุการณ์แผ่นดินไหวในอดีต การเบนเข็มออกสู่เวทีสากลจึงไม่ใช่แค่ทางเลือกเสริม แต่เป็นยุทธศาสตร์หลักเพื่อรักษาห่วงโซ่การผลิตและขยายฐานรายได้ในระยะยาว

ข้อได้เปรียบด้านต้นทุนกับโจทย์การจัดสรรทรัพยากร

ในมุมมองเชิงโครงสร้างอุตสาหกรรม คำถามสำคัญคือ ใครคือผู้เล่นที่อาจถูกเบียดตกขอบจากการแข่งขันรอบนี้ และแต่ละฝ่ายมีจุดแข็งใดในการแย่งชิงความได้เปรียบ เกาหลีใต้สร้างชื่อเสียงอย่างมากในเวทีระหว่างประเทศช่วงหลายปีที่ผ่านมา ด้วยความเร็วในการดำเนินโครงการและความสามารถในการคุมงบประมาณอย่างเข้มงวด ขณะที่ผู้ผลิตจากญี่ปุ่นอย่าง IHI โดดเด่นด้านเทคโนโลยีวิศวกรรมความแม่นยำสูงและความน่าเชื่อถือทางเทคนิค

หากพิจารณาเงื่อนไขด้านราคา ประเทศผู้ว่าจ้างที่เผชิญข้อจำกัดทางการคลังอาจเอนเอียงไปยังข้อเสนอของเกาหลีใต้ที่บริหารต้นทุนเบ็ดเสร็จได้ดุดันกว่า ส่วนโครงการในกลุ่มประเทศที่เน้นการกำกับดูแลที่เข้มงวดและมองหาพันธมิตรระยะยาวหลายทศวรรษ ย่อมเป็นพื้นที่ที่ญี่ปุ่นพยายามเข้าจับจอง ความต่างของโครงสร้างราคาและเงื่อนไขการส่งมอบจึงเป็นตัวชี้ขาดว่าผู้เล่นรายใดจะคว้าชัยในแต่ละภูมิภาค

ความเคลื่อนไหวด้านนิวเคลียร์ของ IHI ยังเกิดขึ้นควบคู่กับบริบทการปรับตัวของภาคอุตสาหกรรมหนักในญี่ปุ่น โดย Nikkei Asia ระบุว่า IHI เร่งฝึกอบรมบุคลากรสำหรับโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ เพื่อรองรับการฟื้นตัวของกิจกรรมในภาคส่วนนี้ ขณะเดียวกัน นโยบายผ่อนคลายกฎเกณฑ์การส่งออกอาวุธของรัฐบาลญี่ปุ่นก็เปิดทางให้บริษัทอุตสาหกรรมหนักอย่าง IHI ขยายสายการผลิตด้านความมั่นคงควบคู่กันไป ปัจจัยเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่ากลุ่มทุนอุตสาหกรรมหนักของญี่ปุ่นกำลังจัดสรรกำลังการผลิตขนานใหญ่เพื่อคว้าโอกาสใหม่จากภายนอกประเทศ

คอขวดด้านกำลังคนและบทสรุปที่ยังแขวนอยู่

แม้ดีมานด์ในต่างแดนจะเปิดกว้าง แต่ชัยชนะในตลาดโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ไม่ได้วัดกันแค่การชนะประมูลบนกระดาษ สิ่งที่ชี้ขาดผลลัพธ์ที่แท้จริงคือความสามารถในการบริหารโครงการจริงโดยไม่เผชิญปัญหาต้นทุนบานปลายหรือการส่งมอบล่าช้า

อุปสรรคสำคัญที่ยังไม่คลี่คลายสำหรับทั้งสองฝ่ายคือคอขวดด้านแรงงานชำนาญการเฉพาะทางและห่วงโซ่อุปทาน การเว้นวรรคจากโครงการก่อสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดใหญ่ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมาทำให้จำนวนวิศวกรและช่างเทคนิคที่มีประสบการณ์ตรงลดลง การเร่งสร้างบุคลากรใหม่ต้องใช้เวลาและการลงทุนมหาศาล หาก IHI หรือคู่แข่งจากเกาหลีใต้ไม่สามารถอุดช่องว่างด้านกำลังคนและควบคุมค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานข้ามชาติได้ โครงการที่ตั้งเป้าจะสร้างกำไรอาจกลายเป็นภาระผูกพันทางการเงินระยะยาว

ศึกชิงดีมานด์นิวเคลียร์ข้ามพรมแดนระหว่างญี่ปุ่นกับเกาหลีใต้จึงไม่ใช่แค่เรื่องของศักดิ์ศรีทางเทคโนโลยี หากคือการประเมินความเสี่ยงทางธุรกิจบนเส้นแบ่งที่บางเฉียบ ระหว่างการเติบโตของคำสั่งซื้อในตลาดโลก กับขีดจำกัดในการส่งมอบงานจริงในสนามที่ไม่มีพื้นที่ให้ความผิดพลาด