โครงสร้างพื้นฐานที่มองไม่เห็นของการแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าในประเทศไทย

นายวันนา แซ่ลี้ วัย 65 ปี เสียชีวิตในโพรงข้างคลองระบายน้ำในบ้านบึง ชลบุรี เขาคลานเข้าไปในโพรงแคบ ซึ่งมีความยาวประมาณ 60 เซนติเมตร ขณะที่น้ำฝนเพิ่มขึ้น โดยพยายามช่วยลูกสุนัขที่เพิ่งเกิด เจ้าหน้าที่กู้ภัยพบลูกสุนัขที่ตายแล้วสองตัวที่ปลายนิ้วของเขา การเสียชีวิตของเขา ซึ่งรายงานเมื่อวันที่ 20 กันยายน 2569 เกิดขึ้นหลังจากอาสาสมัครและพนักงานสอบสวนมาถึงที่เกิดเหตุในตำบลหนองอิรุณ

เหตุการณ์นี้เผยให้เห็นถึงข้อตกลงทางสังคมโดยนัย: บุคคลมักจะเติมเต็มช่องว่างที่โครงสร้างพื้นฐานไม่เพียงพอทิ้งไว้ คลองระบายน้ำ ซึ่งเป็นองค์ประกอบพื้นฐานของการออกแบบเมือง พิสูจน์แล้วว่าไม่สามารถจัดการกับน้ำที่เพิ่มขึ้นได้ แทนที่จะมีการผันน้ำที่มีประสิทธิภาพ ชายผู้นี้กลับต้องกระทำการที่สิ้นหวังและนำไปสู่ความตายเพื่อปกป้องชีวิต การนี้สะท้อนให้เห็นถึงสภาพที่ระบบที่เป็นทางการล้มเหลวในการแก้ไขปัญหาแรงกดดันทางสิ่งแวดล้อมเฉพาะหน้า ทำให้ต้องพึ่งพาสติปัญญาและความเสี่ยงส่วนบุคคล

สำหรับผู้อยู่อาศัยในบ้านบึง คลองระบายน้ำหมายถึงการบรรเทาปัญหาน้ำท่วมในระดับหนึ่ง ทว่าเหตุการณ์นี้แสดงให้เห็นถึงข้อบกพร่องที่สำคัญในการออกแบบ – คือความสามารถของมันถูกเกินขีดจำกัด หรือการบำรุงรักษาถูกละเลย การขาดการควบคุมน้ำที่มีประสิทธิภาพทำให้ประชากรที่เปราะบาง ทั้งคนและสัตว์ ต้องตกอยู่ในสถานการณ์ที่อันตราย โครงสร้างที่ควรจะให้ความปลอดภัยกลับกลายเป็นช่องทางของอันตรายเมื่อขีดจำกัดของมันถูกละเมิด

อาจมีผู้โต้แย้งว่าเหตุการณ์เช่นนี้เป็นเรื่องผิดปกติ เป็นโศกนาฏกรรมแต่เป็นเหตุการณ์ที่แยกตัวออกไป ไม่ใช่ตัวบ่งชี้ถึงความล้มเหลวของโครงสร้างพื้นฐานที่กว้างขึ้น ประเทศไทยยังคงมุ่งมั่นที่จะพัฒนาเทคโนโลยี รวมถึงเทคโนโลยี 5G สำหรับโรงงานอัจฉริยะ และนวัตกรรมด้านพลังงาน ซึ่งริเริ่มเหล่านี้ชี้ให้เห็นถึงทิศทางการพัฒนาที่ก้าวหน้าของประเทศ อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างระหว่างความปรารถนาในเทคโนโลยีชั้นสูงและความท้าทายพื้นฐานของโครงสร้างพื้นฐานขั้นพื้นฐาน เช่น ระบบระบายน้ำที่ใช้งานได้ ชี้ให้เห็นถึงความไม่สมดุลในการลงทุนและลำดับความสำคัญ ในขณะที่เรือบรรทุกเครื่องบินของสหรัฐฯ อาจมาเยือนเพื่อพักผ่อนหย่อนใจ แต่ความเป็นจริงในชีวิตประจำวันของชุมชนไทยจำนวนมากเกี่ยวข้องกับการประนีประนอมกับสิ่งแวดล้อมในรูปแบบที่แตกต่างกัน

มาตรการที่แท้จริงของการออกแบบเมือง และโดยนัยคือของประเทศ อยู่ที่ความสามารถในการปกป้องผู้ที่เปราะบางที่สุดโดยไม่ต้องอาศัยการเสียสละของแต่ละบุคคลอย่างกล้าหาญ เหตุการณ์บ้านบึงไม่ได้แสดงถึงการขาดความเห็นอกเห็นใจ แต่เป็นช่องว่างทางหน้าที่ที่สัญชาตญาณของมนุษย์ถูกบีบให้กลายเป็นแนวป้องกันหลัก และบ่อยครั้งเป็นแนวป้องกันสุดท้ายจากภัยคุกคามทางสิ่งแวดล้อมที่คาดการณ์ได้ นี่ไม่ใช่เรื่องของถ้อยแถลงใหญ่โตเกี่ยวกับนวัตกรรม แต่เป็นเรื่องของความเป็นจริงในระดับละเอียดของวิธีการไหลของน้ำ หรือความล้มเหลวในการไหลของน้ำในชุมชน