ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในภูมิภาค: PISA 2025 ของฟิลิปปินส์สะท้อนข้อจำกัดด้านศักยภาพที่กว้างขึ้น

รายงานผลการประเมินโครงการประเมินนักเรียนร่วมกับนานาชาติ (PISA) ปี 2025 สำหรับฟิลิปปินส์ชี้ให้เห็นถึงความท้าทายที่ต่อเนื่อง: นักเรียนฟิลิปปินส์อายุ 15 ปีเกือบสองในสามจัดว่ามีผลการเรียนรู้ต่ำในวิชาวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และการอ่าน การจัดประเภทนี้แสดงถึงการไม่สามารถบรรลุระดับความเชี่ยวชาญขั้นต่ำที่กำหนดโดยการประเมิน แม้ว่าฟิลิปปินส์จะแสดงคะแนนที่ดีขึ้นในปี 2025 เมื่อเทียบกับการประเมินครั้งก่อนๆ แต่การปรับปรุงนี้ไม่ได้เปลี่ยนแปลงความเป็นจริงพื้นฐานของการแสดงผลการปฏิบัติงานต่ำในวงกว้าง

ผลลัพธ์นี้ขัดแย้งกับเรื่องราวความก้าวหน้าของทุนมนุษย์อย่างต่อเนื่องในบางส่วนของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ขีดความสามารถหลักที่ PISA เปิดเผย ซึ่งเป็นรากฐานของการรู้หนังสือและการคำนวณสำหรับเยาวชนจำนวนมากของประเทศนั้นบกพร่อง สำหรับฟิลิปปินส์ นี่เป็นข้อจำกัดต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมในอนาคต ทำให้จำนวนแรงงานที่มีทักษะลดลง และขัดขวางความสามารถในการแข่งขันของประเทศในภาคส่วนที่ต้องการการแก้ปัญหาที่ซับซ้อนและการคิดเชิงวิพากษ์ รายงานจาก Rappler เมื่อวันที่ 21 กันยายน 2026 นี้ ได้ระบุถึงปัญหาเชิงโครงสร้างมากกว่าความผันผวนชั่วคราว

ผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในฟิลิปปินส์เท่านั้น ประเทศในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก รวมถึงประเทศไทย มักจะแข่งขันกันเพื่อดึงดูดการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ และเข้าร่วมในห่วงโซ่อุปทานที่รวมกัน ซึ่งความต้องการแรงงานที่มีความสามารถในระดับภูมิภาคเพิ่มขึ้น การที่เศรษฐกิจขนาดใหญ่ในภูมิภาคมีประชากรวัยแรงงานในอนาคตจำนวนมากที่ต่ำกว่าระดับความเชี่ยวชาญขั้นต่ำ ทำให้ศักยภาพทุนมนุษย์โดยรวมของภูมิภาคชะลอตัวลง แม้ว่าบางคนอาจโต้แย้งว่านี่เป็นเรื่องเฉพาะของระบบการศึกษาของฟิลิปปินส์และไม่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อบริบทของประเทศอื่น แต่กรอบการทำงานของ PISA ได้รับการออกแบบมาเพื่อให้มีเกณฑ์มาตรฐานระหว่างประเทศที่เปรียบเทียบกันได้ ลักษณะเชิงโครงสร้างของการขาดดุลนี้ ซึ่งส่งผลกระทบต่อความสามารถหลักในหลายวิชาสำหรับประชากรจำนวนมาก ชี้ให้เห็นว่าปัญหาพื้นฐานที่คล้ายกัน เช่น การออกแบบหลักสูตร การฝึกอบรมครู หรือการจัดสรรทรัพยากร อาจมีอยู่ แม้ว่าจะในระดับที่แตกต่างกัน ในประเทศกำลังพัฒนาอื่นๆ ในภูมิภาค

การมีนักเรียนที่มีผลการเรียนรู้ต่ำจำนวนมากอย่างต่อเนื่อง แม้จะมีการปรับปรุงคะแนน ก็ยังคงทำให้เกิดคำถามเกี่ยวกับประสิทธิภาพของการปฏิรูปการศึกษาและการลงทุนในฟิลิปปินส์ สำหรับประเทศไทย ซึ่งระบบการศึกษาของตนเองกำลังเผชิญกับการตรวจสอบ ผลการประเมิน PISA ของฟิลิปปินส์เป็นเครื่องเตือนใจถึงลักษณะระยะยาวและเชิงระบบของความท้าทายทางการศึกษา ความตึงเครียดหลักยังคงอยู่: วิธีการสร้างสภาพแวดล้อมทางการศึกษาที่ยกระดับความสามารถพื้นฐานอย่างสม่ำเสมอในหมู่นักเรียนจำนวนมาก โดยคำนึงถึงความยากลำบากที่แสดงให้เห็นในการบรรลุผลลัพธ์ดังกล่าว แม้จะมีความพยายามอย่างต่อเนื่องก็ตาม