หมอกควันกลับมา: ปัญหาเชิงโครงสร้างในอาเซียนยังไม่คลี่คลาย
การเสื่อมถอยของคุณภาพอากาศในสิงคโปร์ แสดงถึงความล้มเหลวเชิงโครงสร้างในการแก้ปัญหามลพิษข้ามพรมแดน ซึ่งส่งผลกระทบเกินกว่าแค่เรื่องสุขภาพสาธารณะ
สิงคโปร์
สิงคโปร์เผชิญกับสถานการณ์ที่ดัชนีมาตรฐานมลพิษ (PSI) ในพื้นที่ส่วนกลางของประเทศพุ่งสู่ระดับไม่ดีต่อสุขภาพเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม 2569 ก่อนที่คุณภาพอากาศจะกลับมาอยู่ในระดับปานกลางในวันเดียวกัน สำนักงานสิ่งแวดล้อมแห่งชาติยังคงคาดการณ์ว่ามีความเสี่ยงจากหมอกควัน โดย PSI มีแนวโน้มจะอยู่ในระดับปานกลางถึงไม่ดีต่อสุขภาพต่อเนื่องไป
เหตุการณ์ครั้งนี้ที่ค่า PSI ในภาคกลางอยู่ที่ 100 เมื่อเวลา 23.00 น. ของวันที่ 3 ตุลาคม สะท้อนถึงรูปแบบที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ ก่อนหน้านั้นเมื่อวันที่ 28 กันยายน ค่า PSI ก็เคยขึ้นสู่ระดับไม่ดีต่อสุขภาพมาแล้วเป็นครั้งแรกในรอบสองสัปดาห์ ระดับ PM2.5 ซึ่งเป็นฝุ่นละอองขนาดเล็กก็พุ่งสูงขึ้นในหลายพื้นที่ขณะที่หมอกควันยังคงอยู่ แม้คุณภาพอากาศจะกลับมาปานกลางในเวลาต่อมา แต่ปัญหาหมอกควันข้ามพรมแดนยังคงอยู่ ซึ่งเป็นความท้าทายประจำปีต่อสุขภาพประชาชนและความมั่นคงทางเศรษฐกิจในบางส่วนของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
การกลับมาของอากาศที่ไม่ดีต่อสุขภาพชั่วคราว ตามมาด้วยการปรับตัวดีขึ้นชี้ให้เห็นถึงการรับมือแบบตั้งรับมากกว่าการเปลี่ยนแปลงพื้นฐานในการควบคุมแหล่งกำเนิดหมอกควัน แหล่งกำเนิดเหล่านี้ส่วนใหญ่มาจากไฟป่าและการเผาพื้นที่ทางการเกษตรในประเทศเพื่อนบ้าน แม้สิงคโปร์จะใช้แรงกดดันทางการทูตและเศรษฐกิจ แต่การมีอิทธิพลโดยตรงต่อการใช้ที่ดินในต่างประเทศยังคงจำกัด ผู้มีอำนาจตัดสินใจหลักในเชิงโครงสร้างนี้อยู่นอกเขตแดนของสิงคโปร์ ซึ่งเป็นเขตอำนาจที่ไฟป่าเกิดขึ้น การตัดสินใจเชิงนโยบาย ขีดความสามารถในการบังคับใช้กฎหมาย และแรงจูงใจทางเศรษฐกิจของประเทศเหล่านั้นเป็นตัวกำหนดคุณภาพอากาศในภูมิภาค
บางคนอาจแย้งว่าสถานการณ์กำลังดีขึ้น โดยอ้างถึงการที่ PSI กลับสู่ระดับปานกลางอย่างรวดเร็วและช่วงเวลาที่ฟ้าใสกว่าเดิม อย่างไรก็ตาม การโต้แย้งเช่นนี้อาจสับสนระหว่างการบรรเทาชั่วคราวกับการแก้ปัญหาเชิงระบบ การพุ่งขึ้นสู่ระดับที่ไม่ดีต่อสุขภาพเป็นครั้งคราว แม้จะเป็นช่วงเวลาสั้น ๆ แสดงให้เห็นว่าปัจจัยขับเคลื่อนเชิงโครงสร้างของหมอกควัน โดยเฉพาะการเคลียร์พื้นที่เพื่อทำสวนปลูกพืช ยังคงดำเนินต่อไปโดยไม่มีการเปลี่ยนแปลง การที่คุณภาพอากาศกลับสู่ระดับ 'ปานกลาง' มักขึ้นอยู่กับการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ ไม่ใช่การลดลงอย่างถาวรของไฟที่ต้นกำเนิด
ข้อจำกัดที่ยังไม่ได้รับการแก้ไขจึงเป็นการขาดกลไกนโยบายระดับภูมิภาคที่รวมเป็นหนึ่งและสามารถบังคับใช้ได้จริง เพื่อให้ประเทศต้นทางนำแนวปฏิบัติการจัดการที่ดินอย่างยั่งยืนมาใช้ หากไม่มีกรอบการทำงานเช่นนั้น สุขภาพของประชากรในสิงคโปร์และในส่วนอื่น ๆ ของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ได้รับผลกระทบ จะยังคงขึ้นอยู่กับทิศทางลมตามฤดูกาลและการแทรกแซงแบบทวิภาคีที่จำกัด แทนที่จะเป็นการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างที่เด็ดขาด
แหล่งที่มา
จดหมายข่าว
แปซิฟิก เดลี
บทสรุปคัดสรรจากไทย เอเชีย-แปซิฟิก และทั่วโลก