รัฐบาลผสมฟิจิระส่ำ พันธมิตรหันหลังคว่ำร่างแก้รัฐธรรมนูญ บีบราบูกาเผชิญทางตันในสภา

การเมืองฟิจิกำลังเผชิญจุดเปลี่ยนสำคัญ เมื่อรัฐบาลผสมภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรี ซิติเวนี ราบูกา ส่อเค้าแตกหักอย่างเปิดเผยก่อนการพิจารณาวาระสามของร่างกฎหมายแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับปี ค.ศ. 2013 รอยร้าวลึกปะทุขึ้นหลังพรรคร่วมรัฐบาลที่เคยมีบทบาทชี้ขาดช่วยให้ราบูกาจัดตั้งรัฐบาลได้สำเร็จเมื่อเดือนธันวาคม ค.ศ. 2022 ประกาศสั่งการให้สมาชิกรัฐสภาในสังกัดโหวตคว่ำร่างกฎหมาย Constitution (Amendment) Bill 2026 ส่งผลให้ความพยายามรื้อกติกาสูงสุดเดิมต้องสะดุดลงทันที

ตามรายงานของ RNZ Pacific อุปสรรคใหญ่หลวงอยู่ที่เสียงสนับสนุนในสภา เมื่อพรรค National Federation Party หรือ NFP และพรรค Social Democratic Liberal Party หรือ Sodelpa สั่งให้ ส.ส. หันหลังให้กับการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ทำให้เสียงโหวตที่จะหนุนร่างกฎหมายแทบไม่เหลือความเป็นไปได้ ทว่านายกรัฐมนตรีฟิจิ ราบูกา ยังยืนกรานเดินหน้าผลักดันร่างกฎหมายเข้าสู่การพิจารณาของฝ่ายนิติบัญญัติเมื่อรัฐสภากลับมาเปิดประชุมในวันจันทร์ตามกำหนดเดิม

รอยร้าวในพรรคร่วมกับทางตันนิติบัญญัติ

ความแตกแยกที่ลามถึงคณะรัฐมนตรีสะท้อนปัญหาเชิงโครงสร้างที่สั่งสมมาตั้งแต่ราบูกาก้าวสู่อำนาจเมื่อปลายปี ค.ศ. 2022 เสถียรภาพของระบอบประชาธิปไตยในฟิจิเคยเป็นประเด็นที่ East Asia Forum ตั้งคำถามไว้ตั้งแต่ช่วงต้นปี ค.ศ. 2023 ว่ารัฐบาลที่ผนึกกำลังจากขั้วการเมืองต่างทัศนะจะประคองอำนาจไว้ได้นานเพียงใด รัฐธรรมนูญฉบับปี ค.ศ. 2013 ถือเป็นมรดกทางการเมืองที่ฝ่ายบริหารชุดนี้หมายมั่นจะปรับแก้ ทว่าการนำเสนอร่างกฎหมายแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับปี ค.ศ. 2026 โดยปราศจากฉันทามติที่ตกผลึกร่วมกัน กลับกลายเป็นการเผยจุดเปราะบางของกลุ่มพันธมิตรให้เห็นเด่นชัด

ท่าทีของพรรค NFP และพรรค Sodelpa ที่สั่งให้ ส.ส. โหวตคัดค้าน ไม่เพียงปิดกั้นหนทางผ่านร่างกฎหมาย แต่ยังสั่นคลอนเสถียรภาพรัฐบาลจนแทบไม่เหลือเอกภาพ หากราบูกาดึงดันนำร่างกฎหมายเข้าสู่การลงมติในวันจันทร์ ความปราชัยในสภาจะไม่ใช่แค่ความล้มเหลวของร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ แต่จะกลายเป็นวิกฤตศรัทธาที่กระทบสถานะผู้นำของราบูกาโดยตรง

นัยสะเทือนถึงสมดุลอำนาจแปซิฟิก

ความระส่ำระสายในฟิจิไม่ได้จำกัดวงอยู่เฉพาะการเมืองภายใน แต่ยังส่งแรงกระเพื่อมถึงดุลอำนาจในภูมิภาคแปซิฟิก ในปี ค.ศ. 2026 ออสเตรเลียได้ลงนามข้อตกลงพันธมิตรด้านการป้องกันประเทศครั้งสำคัญกับฟิจิ ตามรายงานของ Reuters, The Guardian และ South China Morning Post เพื่อสกัดการแผ่อิทธิพลของจีนในภูมิภาค ข้อตกลงดังกล่าวชี้ชัดว่าพันธมิตรตะวันตกมองฟิจิเป็นหมุดหมายยุทธศาสตร์ความมั่นคงที่ไม่อาจปล่อยมือได้

ทว่าความไม่แน่นอนทางการเมืองสะท้อนว่า พันธสัญญาความมั่นคงภายนอกไม่อาจคุ้มกันความขัดแย้งในสภา ความง่อนแง่นของรัฐบาลผสมภายใต้ราบูกาอาจฉุดให้การขับเคลื่อนนโยบายต่างประเทศและความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ชะงักงัน หากเกิดภาวะสุญญากาศหรือเปลี่ยนขั้วอำนาจ ความสัมพันธ์ที่เพิ่งกระชับแน่นกับออสเตรเลียย่อมเผชิญคำถามครั้งใหญ่

โจทย์สำคัญเวลานี้คือ ราบูกาจะประสานรอยร้าวนี้อย่างไร การนัดลงมติในวันจันทร์กลายเป็นทางแยกบีบคั้น ระหว่างการยอมถอยเพื่อรักษาลมหายใจของรัฐบาลผสม หรือดันทุรังลงมติจนนำไปสู่ความพ่ายแพ้กลางสภา ท่ามกลางบรรยากาศตึงเครียดที่ไร้สัญญาณประนีประนอม ฟิจิกำลังถลำลึกเข้าสู่ภาวะความไม่แน่นอนทางการเมืองที่ยากจะหาทางลง