การยกเครื่องรัฐธรรมนูญของฟิจิ: การเปลี่ยนแปลงรากฐานธรรมาภิบาล

คณะกรรมการทบทวนรัฐธรรมนูญของฟิจิได้เสนอการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ต่อระบบธรรมาภิบาลของประเทศ รายงานฉบับร่างรัฐธรรมนูญใหม่พร้อมเอกสาร 236 หน้าถูกยื่นต่อรัฐสภาฟิจิเมื่อวันที่ 22 กันยายน 2026 หลังได้รับการรับรองจากคณะรัฐมนตรีของนายกรัฐมนตรี ซิติวานี ราบูกา เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว รายงานฉบับนี้เสนอการจัดระเบียบรัฐใหม่โดยพื้นฐาน

ในอดีต ฟิจิเผชิญกับความท้าทายในการประสานโครงสร้างอำนาจดั้งเดิมเข้ากับการปกครองสมัยใหม่ ข้อเสนอแนะปัจจุบันเสนอให้ยกเลิกบทบัญญัติการนิรโทษกรรมรัฐประหารในรัฐธรรมนูญปี 2013 และให้การรับรองสภาหัวหน้าเผ่า (Great Council of Chiefs) ในรัฐธรรมนูญ การเคลื่อนไหวนี้บ่งชี้ถึงความพยายามโดยเจตนาที่จะรวมอำนาจชนพื้นเมืองกลับเข้าสู่กรอบรัฐธรรมนูญอย่างเป็นทางการ ซึ่งเป็นการเบี่ยงเบนที่น่าสังเกตจากกระบวนทัศน์ทางการเมืองล่าสุด นอกจากนี้ คณะกรรมการยังแนะนำให้ยกเลิกระบบการเลือกตั้งที่มีอยู่และแทนที่ด้วยระบบรัฐสภาปัจจุบัน ผลกระทบต่อดุลอำนาจภายในภูมิทัศน์ทางการเมืองของฟิจิมีนัยสำคัญ ซึ่งแสดงถึงการปรับเทียบใหม่ที่มีศักยภาพของบทบาทสถาบัน

ที่สำคัญ รายงานยังสนับสนุนให้ผลักดันให้กองทัพมุ่งเน้นไปที่การป้องกันภายนอก การเปลี่ยนแปลงที่เสนอจากบทบาทความมั่นคงภายใน ซึ่งกองทัพเคยปฏิบัติมาในอดีต ไปสู่ท่าทีป้องกันภายนอก จะเปลี่ยนขีดความสามารถพื้นฐานของสถาบันหลักของรัฐ การกำหนดขอบเขตอำนาจของกองทัพใหม่เช่นนี้อาจลดอิทธิพลทางการเมืองภายใน ซึ่งส่งเสริมรูปแบบธรรมาภิบาลที่เน้นพลเรือนมากขึ้น

สำหรับภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกในวงกว้าง ฟิจิที่มีเสถียรภาพและมีความสอดคล้องกันภายในเป็นปัจจัยสนับสนุนต่อพลวัตความมั่นคงระดับภูมิภาค การปฏิรูปที่เสนอ หากนำไปใช้จริง อาจเสริมสร้างระเบียบรัฐธรรมนูญที่ไม่เอื้อต่อการหยุดชะงักภายในที่เคยเกิดขึ้นมาก่อน อย่างไรก็ตาม ลักษณะที่ครอบคลุมของการเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ รวมถึงการประเมินระบบการเลือกตั้งและระบบรัฐสภาใหม่ ก่อให้เกิดช่วงเวลาของการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองที่สำคัญ เป้าหมายที่รัฐบาลก่อนหน้านี้ประกาศไว้ในการแก้ไขรัฐธรรมนูญปี 2013 ซึ่งถูกอธิบายว่าเป็นการ 'ทำให้เผด็จการถูกกฎหมาย' ชี้ให้เห็นถึงการต่อสู้ทางการเมืองอย่างต่อเนื่องเกี่ยวกับโครงสร้างธรรมาภิบาลที่เหมาะสม การดำเนินการตามกรอบงานใหม่ที่ประสบความสำเร็จขึ้นอยู่กับการจัดการความซับซ้อนทางการเมืองภายในเหล่านี้

นัยยะระดับภูมิภาคขยายไปถึงการจัดแนวเชิงยุทธศาสตร์ของฟิจิ เมื่อวันที่ 27 มกราคม 2023 ฟิจิได้ยกเลิกข้อตกลงการฝึกอบรมตำรวจกับจีน โดยเจ้าหน้าที่ระบุว่า “ระบบของเราแตกต่างกัน” ฟิจิที่ถูกยึดโยงด้วยรัฐธรรมนูญใหม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่บทบาทของกองทัพมุ่งเน้นไปภายนอก อาจเสริมสร้างความเป็นหุ้นส่วนด้านความมั่นคงแบบดั้งเดิมและตำแหน่งภายในสถาปัตยกรรมระดับภูมิภาคที่กว้างขึ้น ความท้าทายสำหรับฟิจิ และโดยนัยยะคือภูมิภาค ยังคงเป็นการทำให้การเปลี่ยนแปลงที่เสนอเหล่านี้เป็นสถาบันอย่างประสบความสำเร็จโดยไม่สร้างความขัดแย้งภายในใหม่